Stollingsstoornissen

Na beschadiging van een bloedvat dreigt er bloed weg te lekken uit het lichaam,  wat ernstige gevolgen voor het dier zou hebben. De bloedstolling, ook wel hemostase genoemd, zorgt ervoor dat de lekkage zo snel mogelijk gedicht wordt en ernstig bloedverlies wordt voorkomen. De bloedstolling komt tot stand door de activiteit van de trombocyten (bloedplaatjes) en een groot aantal eiwitten die stollingsfactoren genoemd worden.

Primaire bloedstolling

Na beschadiging van een bloedvat verzamelen trombocyten zich bij het beschadigde bloedvat en klonteren hier samen. Ze vormen een prop die met als doel het lekkende bloedvat zo snel mogelijk te dichten. Dit wordt de primaire stolling genoemd. Deze samenklontering van trombocyten zorgt voor een snelle maar instabiele afdichting van het bloedvat. Een belangrijke rol wordt hierbij gespeeld door een eiwit dat de de von Willebrandfactor (vWF) genoemd wordt.

Secundaire stolling

De tweede fase van de stolling wordt de secundaire bloedstolling genoemd. Het is een kettingreactie waarbij 12 verschillende stoffen een rol spelen. Deze stoffen worden de stollingsfactoren genoemd. Meestal worden ze aangeduid met de letter F, gevolgd door een Romeins cijfer. Het resultaat van deze kettingreactie is de vorming van  het eiwit fibrine. Fibrine is een eiwit dat lange draden vormt, de fibrinedraden. De fibrinedraden maken onderlinge verbindingen waardoor een driedimensionaal netwerk ontstaat. Binnen dit fibrinenetwerk worden bloedplaatjes en rode bloedcellen gevangen. Dit netwerk van fibrinedraden met daarin de bloedcellen vormt het uiteindelijke bloedstolsel.

Stoornissen in de primaire bloedstolling

We spreken van een stoornis in de primaire stolling wanneer er iets mis gaat met de vorming van de prop  van trombocyten.

Trombopenie

Wanneer er te weinig bloedplaatjes aanwezig zijn in het bloed wordt van trombopenie gesproken. Het is de meest voorkomende oorzaak van een gestoorde primaire stolling. Gezonde dieren hebben 200 tot 500 miljard trombocyten per liter bloed. De reservecapaciteit is groot. Pas wanneer het aantal lager wordt dan 40 miljard kunnen er problemen optreden met de bloedstolling.

Puntbloedingen in de huid van deze hond zijn een teken van problemen met de primaire bloedstolling.

Puntbloedingen in de huid van deze hond zijn een teken van problemen met de primaire bloedstolling.

Er bestaat ook een aandoening waarbij de trombocyten niet goed functioneren. Dit wordt trombopathie genoemd. Het kan veroorzaakt worden door een aantal ziekten waaronder een infectie met Ehrlichia, bepaalde vormen van leukemie, aandoeningen aan de lever of de nieren en alvleesklierontsteking. Van een aantal medicijnen, waaronder bepaalde pijnstillers, is ook bekend dat ze een negatieve  invloed hebben op het functioneren van trombocyten.

Ziekte van von Willebrand

Bij de vorming van de trombocytenprop speelt de von Willebrand factor een belangrijke rol. Het fungeert als een soort kitstof die de trombocyten aan elkaar kit. Zowel bij honden als bij katten komt een erfelijke stollingsstoornis voor die de ziekte van von Willebrand genoemd wordt, naar de Finse arts Erik von Willebrand die de ziekte bij mensen heeft ontdekt. Patiënten die aan deze ziekte lijden maken te weinig von Willebrandfactor (vWF) aan, met als mogelijk gevolg een slecht functionerende primaire stolling.

De ernst van de ziekte kan sterk varieren. Bij sommige dieren heeft het geen enkele consequentie terwijl anderen een duidelijk toegenomen bloedingsneiging hebben. De diagnose kan gesteld worden door de concentratie van de von Willebrand’s factor in het bloed te bepalen.

Bij sommige rassen zien we de ziekte van von Willebrand relatief vaak, bijvoorbeeld bij de Doberman pinchers.  Het gaat om een erfelijke aandoening en bij enkele rassen is de plaats van het gendefect bekend. Via DNA onderzoek kan bij deze rassen vastgesteld worden of het dier de ziekte heeft, of drager is van het gen.

Verschijnselen bij een gestoorde primaire stolling 

Bloedingen op de huid, bloedingen op de slijmvliezen, neusbloedingen, rode urine en bloed in de ontlasting of zwarte ontlasting zijn symptomen die kunnen wijzen op een probleem m et de primaire stolling. Verder onderzoek zal uit moeten wijzen of er sprake is van een probleem met de trombocyten of dat het dier lijdt aan de ziekte van von Willebrand. Ook is het mogelijk dat er sprake is van een aandoening aan de bloedvatwand. Dit laatste zien we echter zelden.

Stoornissen in de secundaire stolling

Een storing in de secundaire stolling ontstaat wanneer een of meer stollingsfactoren ontbreken of in een te lage concentratie worden aangemaakt. Een aantal van deze ziekten is erfelijk. Zo kennen we bij de hond hemofilie A, waarbij de factor VIII ontbreekt en de hemofilie B door een tekort aan factor IX.

Een gestoorde secundaire stolling kan ook het gevolg zijn van een vergiftiging met rattengif. De werkzame stof in dit gif verstoort de aanmaak van een aantal stollingsfactoren. Meer over deze aandoening valt te lezen in betreffende  het artikel op deze website.

Omdat de lever een belangrijke rol speelt bij de productie van stollingsfactoren hebben patiënten met een ernstige leverziekte soms problemen met de bloedstolling ten gevolge van een tekort aan stollingsfactoren.

Dieren die veel bloed verloren hebben krijgen soms problemen met de stolling. De reden is dat door de bloedingen veel stollingsfactoren verbruikt zijn. Dit wordt verbruikscoagulopathie genoemd. Het treedt niet snel op, maar bij massaal of langdurig bloedverlies kan het de oorzaak zijn van stollingsproblemen.

Verschijnselen bij een gestoorde secundaire stolling

Bij een probleem met de primaire stolling zien we de bloedingen dus vooral op de huid en de slijmvliezen. Bij een storing in de secundaire stolling staan daarentegen bloedingen in de lichaamsholten op de voorgrond. In de buikholte of de borstholte, maar ook in een of meer gewrichten kunnen de bloedingen optreden. De verschijnselen zijn  afhankelijk van de plaats van de bloeding. Kreupelheid bijvoorbeeld bij een bloeding in een gewricht en hoesten ingeval van een bloeding in de longen.

 

Like deze pagina op Facebook:Share on Facebook
Facebook
0